UEMS organiseert eerste congres in Leuven
"Internationale samenwerking is complex, maar bijzonder verrijkend"
Van 27 tot 30 mei vindt in Leuven het eerste congres van de European Union of Medical Specialists (UEMS) plaats. Deze vereniging, met zetel in Brussel, vertegenwoordigt meer dan 1,6 miljoen artsen-specialisten. Marc Hermans, kinder- en jeugdpsychiater en Officer for European & International Affairs, licht toe wat de UEMS is en doet.
Kunt u de UEMS eerst even situeren?
Marc Hermans: De UEMS is een internationale non-profitorganisatie die al meer dan 65 jaar bestaat en zich focust op drie ‘pijlers’: de kwaliteit van de medische opleiding van arts-specialisten, de accreditering van bijscholingsactiviteiten, en de kwaliteit van de praktijkvoering.
De vereniging wil zo bijdragen aan een hogere en meer geharmoniseerde kwaliteit van zorg in de verschillende EU-landen. Dat gebeurt niet door zaken top-down op te leggen, maar door samen met de verschillende disciplines en nationale partners te werken aan gemeenschappelijke standaarden en referentiekaders.
Laten we beginnen bij de opleiding. Hoe pakt de UEMS dat aan?
Binnen de UEMS gebeurt dat vooral via secties per specialisme. Die secties werken aan Europese opleidingsvereisten, de zogenaamde European Training Requirements. Daarin staat niet alleen wat een arts-specialist moet kennen en kunnen, maar ook waaraan kandidaten, opleiders en opleidingsinstellingen moeten voldoen. Het gaat dus om meer dan een lijstje leerdoelen: het is een vrij uitgebreid kader waarin de opleiding inhoudelijk én structureel wordt beschreven. In sommige secties is dat een boekwerk van 150 pagina’s geworden.
Intussen bestaan er voor verschillende specialismen ook Europese examens, die in sommige gevallen een belangrijke rol spelen bij de erkenning als specialist. Zo’n examen geeft nog geen ‘license to practice’, want dat is een nationale bevoegdheid. Als je slaagt voor het Europese examen oftalmologie, dan ben je in België automatisch erkend als oftalmoloog, maar je moet wel nog je visum en RIZIV-nummer in orde brengen.
Waarom is navorming voor de UEMS een focuspunt geworden?
Omdat men merkte dat navorming werd gedomineerd door commerciële initiatieven, bijvoorbeeld rond geneesmiddelen, apparatuur of technologie. De UEMS heeft daar op een bepaald moment een andere logica tegenover gezet: bijscholing moet kwaliteitsvol en onafhankelijk geaccrediteerd zijn. Daarom werd een Europees accrediteringssysteem voor Continuous Medical Education (CME) uitgebouwd.
Organisatoren kunnen een aanvraag digitaal indienen. Die wordt dan beoordeeld door reviewers van de betrokken sectie en van de nationale accrediteringsinstanties – in België is dat het RIZIV. Dat betekent dat de toegekende UEMS-credits meteen door het RIZIV of vergelijkbare instanties in andere landen worden aanvaard.
De UEMS heeft ook afspraken met de American Medical Association voor wederzijdse erkenning. Daardoor worden UEMS-accreditaties ook in andere delen van de wereld erkend. Dat maakt het voor congresorganisatoren en opleidingsverantwoordelijken makkelijker om op een internationaal publiek te mikken.
Wat houdt de derde pijler, kwaliteit van praktijkvoering, concreet in?
Het gaat dan over vragen die vandaag steeds belangrijker worden in de medische praktijk: hoe delegeren artsen taken, hoe geven ze leiding, hoe organiseren ze zorg, hoe gaan ze om met ethiek, sociale media en maatschappelijke verwachtingen? De praktijk van een arts is veel complexer geworden dan vroeger, en de UEMS probeert daar ook een antwoord op te formuleren.
Daaruit ontstaan nieuwe formats, zoals Professional Development Modules, voor thema’s die niet aan één specialisme vastzitten maar wel specifieke competenties vragen. Een goed voorbeeld is pijnbehandeling: elke arts komt ermee in aanraking, maar niet elke arts heeft dezelfde expertise of methoden nodig. Zulke modules zullen in de toekomst waarschijnlijk nog belangrijker worden.
Waarom organiseert de UEMS nu voor het eerst in 65 jaar zelf een congres?
Omdat het echt een nieuwe rol is voor de vereniging. De UEMS is van nature een structuur die standaarden ontwikkelt, opleidingen accrediteert, en afstemt tussen landen en specialismen. Een congres organiseren is dus geen vanzelfsprekende opdracht.
Tegelijk voelden we dat er nood was aan een bredere ontmoetingsplaats rond thema’s die nu vaak gefragmenteerd aan bod komen binnen symposia of congressen van een specifieke specialiteit. Het UEMS-congres moet die leemte deels opvullen. Het is bedoeld als een plaats waar artsen, opleiders en beleidsmensen niet alleen hun eigen specialisme bekijken, maar breder nadenken over de toekomst van het beroep.
Wat maakt het congres inhoudelijk interessant?
Vooral de breedte van de thema’s. Het gaat niet alleen over medische onderwerpen, maar ook over de veranderende rol van artsen in de zorg, over hoe medische professionals zich moeten voorbereiden op een veranderende realiteit. Denk aan zaken als de feminisering van het beroep, toenemende subspecialisatie, werkdruk, mobiliteit van artsen en patiënten, en de nood aan nieuwe vormen van samenwerking.
De UEMS wil met dat congres ook tonen dat medische kwaliteit niet losstaat van de bredere organisatie van zorg. Wie een goede arts wil vormen, moet ook nadenken over de context waarin die arts zal werken. Dat is precies waarom opleiding, navorming en praktijkvoering zo sterk met elkaar verweven zijn.
Waarom is internationale samenwerking zo belangrijk voor de UEMS?
Omdat geneeskunde vandaag niet meer binnen de grenzen van één land of één cultuur kan worden bekeken. Artsen en patiënten bewegen zich internationaal, en medische problemen zijn vaak grensoverschrijdend. De UEMS heeft daarom altijd veel belang gehecht aan uitwisseling met andere Europese en niet-Europese partners.
Die samenwerking is bovendien de laatste jaren nog toegenomen, met gezamenlijke commissies rond thema’s als rampengeneeskunde, of ‘disruptieve gebeurtenissen’ zoals dat tegenwoordig heet. Die brengt verschillende specialismen samen rond een gemeenschappelijke uitdaging, al geven landen daar hun eigen invulling aan.
De landen in Scandinavië en Oost-Europa kijken vooral bezorgd naar wat er in Oekraïne gebeurt. In de Baltische staten merkt men dat jonge chirurgen zo gewend zijn met een endoscoop te opereren dat ze niet zouden weten hoe ze een zwaargewonde soldaat met een open buik moeten aanpakken. Ze hebben ervaren chirurgen opgeroepen om dat uit te leggen.
In landen als Portugal, Spanje, Italië en Griekenland is men minder bezorgd over een militaire dreiging, maar zij beseffen dat ze vaker geconfronteerd zullen worden met aardverschuivingen, bosbranden en overstromingen.
Welke rol spelen culturele verschillen in die internationale uitwisseling?
Een heel grote rol. De medische inhoud mag dan vaak gelijkaardig lijken, de manier waarop zorg, opleiding en beroep worden georganiseerd, verschilt sterk van land tot land. Dat maakt internationale samenwerking soms complex, maar ook bijzonder verrijkend. Het dwingt artsen en organisaties om verder te kijken dan hun eigen systeem en om na te denken over de maatschappelijke en culturele context van geneeskunde. Dat is misschien ook een van de grootste meerwaarden van de UEMS.
UEMS-congres 2026
Het eerste UEMS-congres vindt plaats van woensdag 27 mei tot en met zaterdag 30 mei 2026 op Campus Gasthuisberg in Leuven. Het congres zal een hybride vorm aannemen, waardoor u zowel fysiek als virtueel kunt deelnemen.
Registreren kan zowel voor het volledige congres als voor één dag.
