Samen voor toegankelijke zorg
Jonge huisartsen en apothekers slaan de handen ineen
Om de uitdagingen waar de eerstelijnszorg voor staat op een adequate manier tegemoet te treden, moeten huisartsen en apothekers als gelijkwaardige en complementaire partners samenwerken binnen een multidisciplinair zorgnetwerk. Dat zeggen Jong Domus, Jong Apotheia, Jong KOVAG en JAVA in het visiedocument 'Samen sterk zorgen voor de patiënt van morgen'.
De eerstelijnszorg staat onder druk. De vergrijzing, toenemende medicatiecomplexiteit en korte hospitalisatieduur maken vroegtijdige detectie van onveilig medicatiegebruik belangrijker dan ooit. Tegelijk ervaren huisartsen en apothekers een hoge werkdruk. Communicatie tussen zorgverleners moet snel, gericht en efficiënt verlopen. Wanneer huisarts en apotheker elkaar vlot vinden, kunnen ze sneller inspelen op risico’s, behandelingen beter opvolgen en ziekenhuisopnames of heropnames helpen voorkomen.
"In het publieke debat lijkt de samenwerking tussen huisartsen en apothekers soms vooral zichtbaar wanneer meningsverschillen tussen beroepsgroepen worden uitgelicht", stellen de jonge huisartsen en apothekers vast. Met de visietekst 'Samen sterk zorgen voor de patiënt van morgen' willen ze een ander beeld schetsen. Een beeld van samenwerking tussen gelijkwaardige en complementaire partners, met als leidraad steeds de doelstelling dat de patiënt centraal staat.
Taakverdeling
Huisartsen blijven in het voorgestelde model verantwoordelijk voor de brede medische opvolging van de patiënt. Dat omvat onder meer het stellen van een diagnose en het bepalen van de behandeling, het voorschrijven van een therapie, preventie en populatiemanagement, psychosociale zorg en de coördinatie van de zorg met andere zorgverleners. De huisarts begeleidt zijn patiënt in alle levensfasen, inclusief palliatieve zorg en het levenseinde.
De apotheker concentreert zich vooral op veilig en correct medicatiegebruik door de patiënt. Hij controleert voorschriften en gaat na of er geen interacties of contra-indicaties zijn. Uiteraard is hij diegene die geneesmiddelen aflevert en zo nodig bereidt. De apotheker staat tevens in voor een goede therapietrouw en houdt de medicatieschema's van de patiënten bij. Hij heeft ook een ondersteunende rol in preventie, gezondheidsbevordering en vaccinatie.
Geen concurrentiestrijd
Omdat er sprake is van enige overlap, met name inzake medicatiebewaking, preventie en patiëntenbegeleiding, moeten er op lokaal niveau duidelijke afspraken worden gemaakt. Een goed georganiseerd digitaal platform kan ervoor zorgen dat huisartsen, apothekers en andere zorgverleners snel en veilig toegang hebben tot relevante patiëntinformatie, waarbij steeds de privacy van de patiënt wordt gerespecteerd.
Gezamenlijke overlegmomenten zoals een Medisch Farmaceutisch Overleg (MFO), lokale opleidingen en bestaande samenwerkingsinitiatieven zoals medicatienazichten, gezamenlijke vaccinatiecampagnes en het optimaal benutten van farmaceutische zorgdiensten zoals de afbouw van benzodiazepines en het begeleidingsgesprek 'Goed Gebruik Geneesmiddelen' (GGG) tonen het grote potentieel van deze samenwerking. Door duidelijke afspraken te maken over wie welke taak opneemt en gedeelde digitale systemen te gebruiken, wordt dubbel werk vermeden en groeit het vertrouwen van zowel zorgverleners als patiënten. Voor de jongeren is het duidelijk dat een goede samenwerking staat of valt met vlotte en wederzijdse communicatie.
'Voor de jongeren is het duidelijk dat een goede samenwerking staat of valt met vlotte en wederzijdse communicatie'
Duidelijk budget
Sinds de covid-19-pandemie zorgt de mogelijkheid voor apothekers om te vaccineren bij een aantal artsen(organisaties) voor wrevel. Volgens de jonge huisartsen en apothekers is dat niet nodig. Duidelijke afspraken tussen beide beroepsgroepen kunnen de wrevel wegmasseren. Huisartsen kunnen zich richten op hun GMD-populatie, terwijl apothekers door hun laagdrempeligheid aanvullende groepen kunnen bereiken. "Een concurrentiestrijd om patiënten moet worden vermeden", luidt het in de visietekst.
De jongerenorganisaties pleiten ten slotte voor een financieringssysteem dat samenwerking beloont in plaats van concurrentie te veroorzaken. "De manier waarop middelen worden verdeeld, moet zorgverleners aanmoedigen om gezamenlijke initiatieven op te zetten en samen te werken aan betere patiëntenzorg. Daarbij is het belangrijk dat financiering geen discussiepunt wordt tussen beroepsgroepen. Ze moet coördinatie mogelijk maken, zonder dat er onduidelijkheid ontstaat over de verdeling of besteding van het beschikbare budget. Binnen een breder zorgnetwerk kan die ondersteuning helpen om huisartsen, apothekers en andere zorgverleners sterker rond de patiënt te verbinden."