"Goed dat debat over mutualiteiten wordt gevoerd" (Van Gorp)
Dat er in de media en in de politiek een debat wordt gevoerd over de rol en de efficiëntie van de ziekenfondsen, noemt CM-voorzitter Luc Van Gorp "een goede zaak". Maar de taak van de mutualiteiten volledig naar de overheid of naar de privé schuiven, is volgens Van Gorp een gevaarlijke weg. "Pas als het middenveld weg is, zal men beseffen hoe waardevol het is."
De mutualiteiten staan onder druk. Er heerst al langer discussie over de efficiëntie van het huidige systeem met vijf ziekenfondsen, maar intussen sturen regeringspartijen N-VA en MR steeds nadrukkelijker aan op hervormingen.
Zo wil de MR bijvoorbeeld dat ziekenfondsen vennootschapsbelastingen gaan betalen. N-VA pleit er al langer voor om bepaalde taken, zoals de uitbetaling van de verplichte ziekteverzekering naar het RIZIV te verhuizen.
Volgens CM-topman Luc Van Gorp is het "goed dat het debat wordt gevoerd" en wil zijn organisatie ook "kritisch naar zichzelf kijken". Maar er bestaat volgens hem ook "veel onwetendheid over de sector".
Zo waarschuwt hij voor twee alternatieve modellen die al eens opduiken. De piste om de taken van de ziekenfondsen door de overheid zelf te laten uitvoeren is volgens Van Gorp een soort van "etatisering" waarbij de overheid dan "zelf gaat beslissen of je ziek bent of niet".
Ook de volledige commercialisering van de taken van de ziekenfondsen wijst Van Gorp af. "Bij een privatisering van zorg eindig je in een situatie waarin er voor sommigen geen zorg meer is", klinkt het. Dat zie je bijvoorbeeld bij private hospitalisatieverzekeringen die voor ouderen erg duur zijn, en dus onbetaalbaar voor kwetsbare groepen.
"Ander paradigma nodig voor langdurig zieken"
Een van de grootste uitdagingen - volgens Van Gorp zelfs een zaak van existentieel belang voor de mutualiteiten - is de situatie rondom de langdurig zieken. Zonder maatregelen neemt het aantal langdurig zieken toe van 514.551 in 2024 naar 656.164 in 2029.
De federale regering heeft afgesproken om tegen 2030 1,9 miljard te besparen op de uitgaven voor langdurig zieken. Het doel is om tegen 2030 100.000 langdurig zieken weer aan het werk te krijgen.
Het terugdringen van het aantal langdurig zieken is volgens Van Gorp van wezenlijk belang, ook voor de ziekenfondsen. Maar de CM-topman pleit daarbij voor een andere benadering, een ander 'paradigma'. De huidige aanpak is volgens Van Gorp te stigmatiserend en te sterk gericht op 'controledrang'.
Volgens Van Gorp maakt maar een kleine minderheid van de arbeidsongeschikten misbruik van het systeem en wil de overgrote meerderheid van de langdurig zieken gewoon weer aan het werk. Het is ook niet voor alle langdurig zieken mogelijk om opnieuw aan de slag te gaan.
"Zelfs als die 600.000 allemaal terug klaar zijn voor de arbeidsmarkt, dan betwijfel ik nog of er voldoende 'waardige' werkplekken voor hen gevonden zullen worden. Er is nood aan samenwerking tussen veel partijen om die cijfers naar beneden te krijgen", aldus Van Gorp.
