"Doordat we samen in de zaak staan kunnen we elkaar goed aanvullen"
PORTRET Apr. Ria Verthongen en haar dochter, apr. Katrien Vermijlen, runnen al jarenlang samen hun apotheek in Kessel-Lo. Verthongen was onder andere lange tijd voorzitter van het Brabants Apothekers Forum en tot eind 2024 ondervoorzitter van de Nationale Orde der Apothekers. Vermijlen combineert haar werk in de apotheek met een zetel in de Leuvense gemeenteraad en het voorzitterschap van haar tennisclub.
Moeder en dochter staan al tientallen jaren samen in de officina en vullen elkaar daarbij naadloos aan. Verthongen komt ondanks haar leeftijd nog altijd dagelijks naar de apotheek om een handje toe te steken, onder meer bij het maken van bereidingen. “Ik kan het niet echt loslaten, maar dat hoeft gelukkig ook niet”, zegt ze lachend.
Vermijlen vult aan: “Doordat we samen in de zaak staan en elkaar goed aanvullen, kunnen we ook buiten de muren van de apotheek actief zijn. Zelf zetel ik in de Leuvense gemeenteraad en ben ik voorzitter van de tennisclub hier in Kessel-Lo. Omdat dat veel tijd vraagt tijdens avonden en in het weekend, kan Ria op die momenten de apotheek openhouden. Omgekeerd kon ik voorheen haar afwezigheid opvangen wanneer zij op pad was voor het BAF, de APB of de Orde. Daardoor hebben we allebei de ruimte gekregen om ook andere activiteiten te ontwikkelen. In de dertig jaar dat we samen in de apotheek staan, hebben we nog nooit ruzie gemaakt."
Schilderen op nieuwjaarsnacht
Verthongen vertelt: “Ik begon aanvankelijk aan de opleiding farmaceutische wetenschappen, maar na de tweede kandidatuur schakelde ik over naar de graduaatsopleiding chemie. Na mijn afstuderen werkte ik een tijd aan het Landbouwinstituut in Leuven. Maar na de geboorte van mijn dochter besloot ik me meer op haar opvoeding te richten. Toch bleef de interesse voor het apothekersvak aanwezig. Met de steun van mijn echtgenoot hervatte ik mijn studies aan de Vrije Universiteit Brussel en behaalde ik uiteindelijk alsnog mijn diploma farmaceutische wetenschappen.”
“Door de toenmalige vestigingswet was het echter niet eenvoudig om een eigen apotheek te openen. Daarom heb ik na mijn afstuderen jarenlang deeltijds als vervangend apotheker gewerkt op verschillende locaties, terwijl ik ondertussen mijn kinderen opvoedde.”
In 1987 kreeg Verthongen de kans om een apotheek in Kessel-Lo over te nemen. “Ik kende de apotheek al, omdat ik er regelmatig richting Leuven langsreed. De eigenaar wilde stoppen, en na veel overleg en lang nadenken besloot ik uiteindelijk de stap te wagen. Niet veel later stonden we op nieuwjaarsnacht de zaak te schilderen en kon ik eindelijk achter de toog van mijn eigen apotheek staan."
'We worden oud'
In navolging van haar moeder koos ook Vermijlen voor het apothekersvak. “In eerste instantie wilde ik skileraar worden en in de zomer cafébazin”, vertelt ze lachend. “Het wetenschappelijke aspect van het vak heeft mij uiteindelijk over de streep getrokken. Mijn moeder zegt nu wel eens lachend dat ik uiteindelijk toch achter een toog ben beland, maar dan die van de apotheek. Het sociale karakter van het beroep, de wetenschappelijke basis en het contact met mensen spreken mij na al die jaren nog altijd enorm aan.”
Net als haar moeder studeerde Vermijlen farmaceutische wetenschappen aan de VUB. “Het grappige was dat ik les kreeg van dezelfde professoren als mijn moeder. Toen ik klein was, nam ze me soms mee naar de universiteit wanneer ze een verslag of opdracht moest indienen. Jaren later zat ik in dezelfde aula’s voor de dezelfde professoren. Als ik dan examen had, kwam mijn moeder nog wel eens mee om wat met hen te babbelen.”
“Dat was soms confronterend voor hen”, vult Verthongen lachend aan. “Dan zeiden ze met een knipoog: ‘Oei, we beginnen nu toch wel oud te worden. We zijn nu les aan het geven aan de kinderen van onze voormalige studenten.’ Toen ik aan de VUB begon, stond de opleiding namelijk nog in haar kinderschoenen. Veel proffen waren zelf nog jong. Ik herinner me nog hoe een van hen op de eerste lesdag in jeans en een zomervest de aula binnenstapte. We dachten eerst dat het een student was. Het was trouwens ook een van de weinige studierichtingen waar destijds vrouwen sterk vertegenwoordigd waren.”
Aan de wieg
Naast haar werk in de apotheek heeft Verthongen zich altijd sterk geprofileerd binnen de beroepsorganisaties. Ze was actief binnen de Apothekersvereniging van Leuven en Omstreken en stond via die vereniging mee aan de wieg van het Brabants Apothekers Forum (het tegenwoordige Apotheia). Later werd ze als eerste vrouw ooit voorzitter van die organisatie.
“Dat was toen nog uitzonderlijk binnen de sector”, verduidelijkt Verthongen. Ook binnen de Algemene Pharmaceutische Bond (APB) en later de Orde der Apothekers bekleedde ze verschillende bestuursfuncties. Zo werd ze onder meer de eerste vrouwelijke vertegenwoordiger in de Bondsraad van de APB en was ze twaalf jaar lang ondervoorzitter van de Nationale Raad van de Orde der Apothekers. Daarnaast was Verthongen actief op Europees niveau binnen de Pharmaceutical Group of the European Union (PGEU), de koepelorganisatie van Europese apothekers.
Medisch-farmaceutisch overleg
Lang voordat het medisch-farmaceutisch overleg (MFO) ingeburgerd raakte, zetten beide apothekers zich actief in voor een nauwere samenwerking tussen zorgverleners. “Al meer dan veertig jaar organiseren apothekers en huisartsen hier uit de regio overlegmomenten en gezamenlijke activiteiten”, zegt Vermijlen. “Zo organiseerden we onder meer tennistoernooien, fietstochten en andere ontmoetingsmomenten. Daardoor leerde je elkaar goed kennen. Als je dan eens moest bellen, was dat gewoon: ‘Hé Jan, kan jij mij iets meer vertellen over deze patiënt?’”
Volgens haar werkte die informele aanpak drempelverlagend. “Het onderlinge contact werd persoonlijker, waardoor ook de professionele communicatie vlotter verliep.” Met een glimlach voegt ze er nog aan toe: “En dat tennistornooi heb ik trouwens gewonnen.”
