Internationale samenwerking
Grensoverschrijdend transport met drones
Tijdens het EAHP-congres in Barcelona stelden meerdere Belgische ziekenhuisapothekers studies en projecten voor. Het EDEN-Medical-project onderzoekt of dringend transport tussen ziekenhuizen in België, Nederland en Duitsland mogelijk is met drones. 
Voor Ziekenhuis Oost-Limburg bevinden de meest nabijgelegen ziekenhuizen zich niet in eigen land, maar wel over de grens met Nederland (Zuyderland Medisch Centrum) en Duitsland (Universitair Ziekenhuis Aken). Terwijl het transport tussen ziekenhuizen in eigen land goed geregeld is, duiken er heel wat problemen op wanneer er sprake is van grensoverschrijdend transport. Tijdens het EAHP-congres stelden Marnik Stragier en Sarah Veldeman (ZOL) en hun Nederlandse en Duitse collega's de stand van zaken voor van het EDEN-Medical-project dat drones wil inzetten tussen de drie ziekenhuizen.
In noodsituaties telt elke minuut. De covid-19-pandemie en de overstromingen die het zuiden van het land in 2021 teisterden, maakten duidelijk hoe kwetsbaar zorgsystemen zijn. Ziekenhuizen kampten bijvoorbeeld door logistieke problemen met een tekort aan geneesmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. In 2025 startten de drie ziekenhuizen uit de Maas-Rijn-grensregio het EDEN-Medical-project op omdat grensoverschrijdend transport in bepaalde gevallen sneller is dan transport vanuit een ander ziekenhuis uit eigen land.
Urban Air Mobility
In een eerste fase werd de wetgeving van de drie landen bestudeerd om na te gaan welk soort transport mogelijk is gebruikmakend van drones (Urban Air Mobility). De conclusie luidde dat het mogelijk moet zijn voor steriel materiaal (gespecialiseerde katheters), medicatie (specifieke antidota zoals dantroleen), bloedproducten (bloed en bloedplaatjes) en menselijk weefsel (corneatransplantatie).
In een tweede fase werd de technische en operationele haalbaarheid geëvalueerd door de technische teams van de ziekenhuizen. De derde fase (die momenteel nog aan de gang is) omvat verder onderzoek naar de wettelijke mogelijkheden. De nationale wetgeving over geneesmiddelen verschilt immers van land tot land.
Op korte termijn – volgend jaar – wil men van start gaan met de eerste proefvluchten. In het eerste kwartaal zouden gespecialiseerde katheters overgebracht worden van ZOL Sint-Jan naar het Universitair Ziekenhuis van Aken, in het tweede kwartaal dantroleen van ZOL Maas en Kempen naar een nog te bepalen ziekenhuis in Nederland of Duitsland. Elk volgend kwartaal wordt er een ander product van het ene land naar het andere gebracht met een drone.
Pragmatische procedures
Om dat alles goed te laten verlopen, moet nauw worden samengewerkt met zowel de gezondheids- als luchtvaartautoriteiten van de diverse landen om de grensoverschrijdende processen te stroomlijnen en pragmatische procedures uit te werken voor noodsituaties. Op iets langere termijn (twee à vijf jaar) moet het project uitgebreid worden naar andere ziekenhuizen en naar andere te transporteren producten. Eens alles op punt staat, kunnen Europese instellingen zoals EASA hun beleid beter afstemmen op het gebruik van grensoverschrijdende medische drones.
EDEN-Medical wil bovendien meer zijn dan enkel een transportproject. Het zorgt ook voor een platform waar ziekenhuizen, artsen en drone-operators in real time informatie (patiëntinformatie, laboresultaten of instructies tijdens een noodsituatie) kunnen uitwisselen.
Interreg Maas-Rijn investeert 3,4 miljoen euro in dit project, waarvan 1,7 miljoen afkomstig van de Europese Unie. De rest van het bedrag wordt bijgedragen door regionale cofinanciering (620.000 euro) en projectpartners (1,1 miljoen euro).
>> Meer bijdragen van Belgische en internationale ziekenhuisapothekers vindt u in het themamagazine 'EAHP 2026' op onze website.